Attatgas da terror dals 11 da settember 2001
Las attatgas da terror dals 11 da settember 2001 (er numnadas „9/11“) èn stadas attentats da suicidi sin impurtants edifizis civils e militars dals Stadis Unids da l'America. Tranter las 08:10 uras e las 09:30 uras dal temp local èn trais aviuns da lingia sin sgols naziunals vegnids rapinads da mintgamai tschintg ed in aviun da quatter delinquents. Dus dals aviuns èn vegnids dirigids èn las turs dal World Trade Center (WTC) a New York City ed in en il Pentagon sper Washington D.C. Il quart aviun, ch’era probablamain er destinà per in’attatga a Washington D.C., e crudà a las 10:03 a Shanksville, Pennsylvania, suenter che passagiers avevan pruvà da cumbatter ils rapinaders.
Ils attentats han chaschunà la mort d’almain 2’993 persunas e vegnan taxads sco mazzament en massa terroristic. 17’410 persunas (rodund 87 procent) han pudì vegnir evacuadas or dal WTC avant il collaps dals bajetgs.
Savens vegnan ils eveniments dals 11 da settember descrits sco cesura istorica cun consequenzas mundialas. Ils 19 rapinaders s’udivan tar l’organisaziun terroristica islamistica al-Qaida. Il manader da l’al-Qaida, Osama bin Laden, ha l’emprim snegà d’avair planisà las attatgas, suenter il 2002 ha el dentant laschà valair pliras giadas d’esser stà involvì. Il president american da quel temp, George W. Bush, ha lantschà l’entschatta october 2001 la guerra en l’Afghanistan sa referind sin quests attentats. Er la guerra cunter l’Irac, lantschada il mars 2003, è per part vegnida argumentada cun ils eveniments dals 11 da settember 2001.
