Islam en Svizra
Ord la Wikipedia
L’ islam è la terz gronda religiun en Svizra. Radund 310'000 muslims vivan en Svizra[1] La plipart d’els è immigrada da l’ex Jugoslavia e da la Tirchia dapi la mesadad dal 20avel tschientaner.
Cuntegn |
[editar] Istorgia
L’istorgia da l’Islam en Svizra cumenza en il 10avel tschientaner [2], cur che muslims invadan ina part da la Burgogna resp. la Svizra d’ozendi. Arabs ch’eran vegnids stgatschads da la regiun Fraxinetum (Provence) en Frantscha dal sid, han conquistà l’onn 939 la citad da Genevra. Durant ils proxims onns han els sblundregià e devastà il chantun Vallais, parts dal chantun Grischun e da la Svizra orientala. Tranter il 952 ed il 960 dominavan ils Arabs suenter la battaglia dad Orbe grondas parts da la Svizra dal sid e dal vest inclus il Pass dal Grond Son Bernard. Plinavant è il pievel arab avanzà en il nordost da la Svizra fin Son Gagl ed en il sidost fin Puntraschigna. En il chantun Vallais datti restanzas (istoricamain dispitaivlas) d’ina populaziun temporara araba.
Gia l’onn 1935 ha lieu in Svizra in congress da muslims europeans ch’era vegnì intimà d’Egipzians. Il 1946 vegn lura ina gruppa da missiunars d’Ahmadiyya en il pajais e construescha il 1963 l’emprima moschea en Svizra a Turitg, la Moschea da mamut. L’onn 1978 construesch’ins la Moschea da Genevra (Moschee Petit-Saconnex) a Genevra.
L’onn 1945 vegnan ils emprims Tircs da la Germania en Svizra per as laschar scolar en universitads svizras. Quai per part cun sustegn finanzial dal stadi tirc (tranter quellas persunas era Tahsin Önalp che daventa pli tard minister. El studegia a la Scola politecnica federala a Turitg). La plipart d’els turna suenter lur studis puspè enavos en Tirchia. A l’entschatta dals onns 1960 enfin la mitad dals onns 1970 immigreschan lavurers esters tircs ed in pau pli tard lur famiglias. Al medem temp immigreschan en Svizra era lavurers esters da las parts islamicas da la Jugoslavia. Durant la Guerra da la Bosnia e la Guerra dal Cosovo èn fugidas bleras persunas tar lur parents en Svizra. Perquai è l’islam en la Svizra germanofona plitost d’influenza bosniaca-cosovara e tirca, entant che en la Svizra romanda domineschan ils arabs. Surprendent è che la gronda part da la populaziun muslima na viva betg en las metropolas (cun excepziun da Basilea), mabain en citadinas industrialas e vitgs da la Svizra da lingua tudestga. Ils pli paucs muslims datti en Svizra taliana.
[editar] Organisaziuns islamicas en Svizra
Perquai ch’i dat grondas differenzas tranter ils muslims pervia da lur provegnientscha e cultura, existan bleras differentas societads e gruppas che n’han betg grond contact ina cun l’autra. Las gruppas s’entaupan savens en uscheditgas moscheas da la curt, en moscheas inuffizialas.
1989 vegn fundada la Societad d’organisaziuns islamicas da la Svizra. 1994 sa furma independentamain da quella l’Organisaziun da muslims e muslimas da la Svizra. Plinavant sa chatta a Turitg en la pli gronda vischnanca islamica da la Svizra, l’Associaziun tetgala da las plaivs muslimas a Turitg.
[editar] Litteratura
- Muslime in der Schweiz, en Tangram Nr. 7, 1999, PDF-Version
- Philipp Dreyer: Allahs Kinder sprechen Schweizerdeutsch, chasa editura Orell-Füssli, Turitg 2001, ISBN 3-280-02674-1
- Islam in Basel-Stadt und Basel-Land, prepublicaziun dal project «Führer durch das religiöse Basel», edì da Christoph Peter Baumann, Basilea 1999, ISBN 978-3-906981-08-6
[editar] Referenzas
- ↑ Uffizi federal da statistica 2000 (tudestg)
- ↑ artitgel en il Lexicon istoric da la Svizra (tudestg)
[editar] Weblinks
- islam.ch, „Infurmaziuns davart l’islam ed ils muslims en Svizra“
- Liga der Muslime der Schweiz (franzos)
- Islam sin la pagina da Inforel, Infurmaziun religiun
- Islamische Vielfalt - das Erscheinungsbild des Islam in der Schweiz, referat sin ina pagina d’internet catolica
