Rumantsch Grischun
Ord la Wikipedia
Il rumantsch grischun (RG) è ina lingua da scrittira, il resultat d’in cumpromiss linguistic, che prof. Heinrich Schmid ha stgaffì il 1982 per incumbensa da la Lia Rumantscha. Il rumantsch grischun è ina da las quatter linguas uffizialas da Svizra. Il rumantsch grischun vegn actualmain introducì en las scolas da vischnancas da pionier en connex cun il project RG en scola.
[editar] Istorgia
Il Rumantsch dal Grischun ha sviluppà ord motivs istorics e geografics dapi il 16avel tschientaner tschintg differents idioms: il Sursilvan, il Sutsilvan, il Surmiran, il Puter ed il Vallader.
Ina lingua unifitgada per ils rumantschs è in project vegl: L'emprima emprova è vegnida proponida da Joseph Planta. In'ulteriura ha lura er il pader benedictin Placidus a Spescha fatg cun ses ABC-alpin. Quel era dentant uschè cumplitgà ch'el n'aveva naginas schanzas. La fin dal 19avel tschientaner ha lura Gion Antoni Bühler creà il romontsch fusionau, e pli tard ha Leza Uffer preschentà ses interrumantsch. Tut quellas stentas han dentant mai propi purtà fritga.
Ed uschia era la fin dals onns 1970 il privel pli gronds che mai, ch'il tudestg surpiglia la rolla sco lingua unifitgada dals rumantschs. Perquai ha la Lia Rumantscha decidì da far anc ina giada la stenta e realisar ina lingua da scrittira unifitgada per tut la Rumantschia.
L'onn 1982 ha lura Heinrich Schmid, in romanist da Turitg, preschentà normas per crear in Rumantsch Grischun. Sin fundament da quai ha lura la Lia Rumantscha elavurà in dicziunari rumantsch grischun, il Pledari Grond. Dapi lura vegn stediamain lavurà vinavant vid quest'ovra, dapi l'onn ils 22 da matg 2006 è quel era disponibels gratuitamain en l'internet.