Gion A. Caminada
Quest artechel ei screts per sursilvan. |

Gion A. Caminada (* 8 d'uost 1957 a Vrin) ei in architect svizzer ed in professer emeritau dalla ETH.
Biografia
[modifitgar | modifitgar il code]



Suenter l’emprendissadi sco scrinari da construcziun ha el frequentau la scola d’artisanadi a Turitg. Lu ha el absolviu in studi da diplom supplementar d’architectura alla ETH a Turitg e ha aviert alla fin dils onns 1970 siu biro d’architectura en siu vitg nativ Vrin. Dapi 1998 ei el staus professer assistent, dapi 2008 professer extraordinari e naven da 2020 professer ordinari per architectura e sboz alla ETH.[1]
Caminada ei enconuschents per sias lavurs a Vrin ed entuorn. Sia ovra forsa la pli enconuschenta ei la stiva da morts ch’ei vegnida creada e construida denter 1996 e 2002 sper la baselgia da Vrin. Ella vegn duvrada per guardias da morts e sepulturas da carstgauns vegls da Vrin che ein morts en auters loghens, che vulan denton vegnir satrai en lur vitg natal. Ina ulteriura ovra-clav a Vrin ei la halla polivalenta da Vrin, construida il 1995, che ei vegnida creada en collaboraziun cun l’inschignier da construcziun Jürg Conzett.
Biars projects da Caminada ein construcziuns en lenna en in stil minimalistic che cumbinescha design modern cun metodas e materialias tradiziunalas svizras. Aschia ei sia lavur cumparegliabla cun quella da Peter Zumthor, in collega d’architect era dil Grischun.
Igl onn 2014 ha la casa d’art exponiu ina collecziun d’ovras da Caminada a Budweis en Tschechia.
Ovras
[modifitgar | modifitgar il code]- Planisaziun locala e da formaziun, Vrin
- Midada e construcziun nova casa communala, Vrin
- Construcziun nova per la halla communala, Vrin
- Casa da scola Duvin cun Branger & Conzett
- Casas da habitar e stallas, Val Lumnezia e Surselva
- Casa da habitar Walpen, Blatten sper Naters
- Cabina da telefon, Vrin
- Stalla da cauras Alp Parvalsauns, Puzzatsch, cun Branger & Conzett[3]
- Casa da maz per il commerzi direct, Vrin
- Stiva da morts, Vrin
- Renovaziun dil hotel Alpina, Val S. Pieder
- Nova casa bassa, internat per mattas dil gimnasi dalla claustra da Mustér, Mustér
- Edifeci niev Salaplauna, stalla claustrala cun locals per visitaders, Mustér
- Edifeci niev Sennaria Surselva, cascharia per la regiun, Mustér
- Edifeci niev Ustria Steila, Siat
- Midada digl Engihaus tier il «Gasthaus am Brunnen», Valendau
- Casa da habitar Alig, Vattiz
- 1994–1999: Edifeci da menaschi dall’associaziun mazlaria, Vrin cun inschignier Branger & Conzett e Fanchini & Pérez
- 2013: Camona da uaul – Plong Vaschnaus, Domat, cun inschignier Walter Bieler
- 2016: Tuor panoramica, Goldau, cun inschignier Walter Bieler
- 2023: Hotel Maistra 160, Puntraschigna
Onurs e premis
[modifitgar | modifitgar il code]- 1994: Distincziun per buns edifecis dil Grischun per la stalla da cauras Alp Parvalsauns, la casa Segmüller a Vignogn e la scola a Duvin
- 1995: Premi SAB dalla gruppa svizra per las regiuns muntagnardas
- 1996: Swiss Art Award
- 1996: Bruckmann Premi d’ambient (Bruckmann Umweltpreis), Minca
- 1999:Premi grischun da construcziun en lenna, per la stiva da mort
- 1999: Prix Lignum per la stalla e la casa da maz, Vrin
- 1999: Premi internaziunal per la construcziun nova ellas alps da Sexten Kultur, per la planisaziun locala e da formaziun a Vrin e per la scola Duvin
- 2000: Premi da renconuschientscha da la regenza grischuna
- 2001: Distincziun per buns edifecis el Grischun
- 2004: Premi dalla ARGE ALP, architektur-formen-alpen-gestalten, per la planisaziun locala e da formaziun, Vrin
- 2006: Premi internaziunal per la construcziun nova ellas alps da Sexten Kultur, per igl internat per mattas dil gimnasi dalla claustra da Mustér
- 2008: Premi tudestg dils critichers (Deutscher Kritikerpreis)
- 2010: Swiss Art Award
- 2010: Prix Meret Oppenheim
- 2011: Premi da cultura dil cantun Grischun
- 2011: Premi da renconuschientscha da la regenza grischuna
- 2016: Premi d’architectura per ecologia da construcziun (Global Award for sustainable architecture), per la halla communala, Vrin
- 2024: Swiss Arc Award, per il hotel Maistra 160, Puntraschigna [2]
Bibliografia
[modifitgar | modifitgar il code]- Gion A. Caminada. Stiva da morts. Vom Nutzen der Architektur. gta Verlag, Turitg 2003, ISBN 3-85676-116-0.
- Bettina Schlorhaufer (Hrsg.), Lucia Degonda (Fotografien): Cul zuffel e l'aura dado – Gion A. Caminada. secunda ediziun engrondida. Quart Verlag, Lucerna 2018, ISBN 978-3-03761-114-2.
- Gion A. Caminada. (= a+u. 541). a+u Publishing, Tokyo 2015, ISBN 978-4-900211-83-4.
Colligiaziuns
[modifitgar | modifitgar il code]- Pagina ufficiala silla reit: Gion A. Caminada Architekturbüro Vrin
- ArchitecTour de Suisse: Gion Antoni Caminada (26/26), SRF, 11 da matg 2002 (video, 15 min.)
- Gion A. Caminada: Vom Nutzen der Architektur. Einführungsvorlesung. Purtal da video dalla ETH Turitg, 20 da november 2002.
- Der Spiegel, 15 d'uost 2005 Alpen: Das Wunder von Vrin
- Gion A. Caminada und Josef Perger: Peripherie als Hoffnungsträger?, tagederutopie.org, 26. April 2007 (podcast)
- Das Benediktinerkloster und die Landwirtschaft, Disentis, Auszeichnung SIA umsicht regards sguardi, 2011
- Videos sur da Gion A. Caminada sil purtal AV dalla TIB Hannover.
- Neue Zürcher Zeitung: Architekten unter sich: Caminadas Heimatliebe trifft Olgiatis Metaphysik, autura: Antje Stahl, 14 da settember 2018, consultau ils 20 da fevrer 2026.
Annotaziuns
[modifitgar | modifitgar il code]- ↑ Professor Gion A. Caminada, DARCH, department d'architectura, ETH Turitg, consultau ils 20 da fevrer 2026.
- ↑ Swiss Arc Award 2024, consultau ils 20 da fevrer 2026.