Zum Inhalt springen

Grassins

Ord Wikipedia
Quist artichel es scrit in rumauntsch puter
Grassins

Grassins sun ün dals classics biscuits da Nadel in chantun Grischun, principelmaing arduonds, e fats our da pasta fruolla. Els velan scu relasch culinaric svizzer e cuntegnan insembel cun la Fuatscha grassa e la Tuorta da nuschs tar las specialitedas grischunaisas da pasta fruolla.

Ils Grassins sun simils dal biscuit da Nadel svizzer il Mailänderli. Ma in contrari dal Mailänderli, chi includa adüna övs, paun ils Grassins eir gnieus fats sainz'öv. Aint il cudesch grischunais «Koch-Rezepte bünderischer Frauen» da l'an 1905, as chatta och recettas diversas dals Grassins cun il rinviamaint da divers lös. Quist es ün segn, cha'ls grassins haun üna granda impurtanza in chantun Grischun e cha quels d'eiran fich derasos al cumanzamaint dal 20evel tschienter. Tout quistas recettas includan painch, farin'alva, zücher ed üna prisa sel. La schurma variescha però ed in las ünas recettas es scrit giò, cha'ls Grassins vegnan fats cun övs, otras recettas indichan, d' agiundscher pe il mellan da l'öv ed in otras recettas nu's metta tiers d'övs.

Scu la Fautscha Grassa, es eir il Grassin scu biscuit da Nadel üna dudscharia festiva. Quist, perche cha fin vers la mited dal 20evel tschienter nu d'eiran farin'alva e zücher bunmarchòs. Aint il dicziunari dals 1940 as trouva il pled «megldra farina» per farin'alva. Il clima da las vals grischunaisas e las regiuns da muntagnas nu d'eira fat per la cultivaziun da furmaint, uschè cha quel stuvaiva gnieu impurto da l'Italia, chi d'eira custaivel. Ed il zücher d'eira fin il 19evel tschienter fich cher e rar, perche cha quists duos ingrediaints – farin'alva e zücher – d'eiran qualchosa speziel ed in consequenza da que be druvo per preparer dudscharias festivas.

La pasta fruolla dal Grassin vain rasaineda grossa, da quella vegnan furo oura töchs arduonds. Aunz cha d'ils metter aint il fuorn, as metta ils grassins aint il fras-ch, uschè cha quels nu vaun ourdglioter aint il fuorn.

Il poet rumauntsch Simon Caratsch scrivaiva l'an 1865: ... d'ir in Italia, Frauntscha, Olanda a fer grassets e bütschalôs. Cun sieus pleds annunzcha'l sün ils pastizeris grischunais, chi sun ieus our d'pajais.