Nova Ortografia Lumbarda
Erscheinungsbild
|
|
Quest artitgel è in sboz. Cun l'amplifitgar (co?) gidas a meglierar la Vichipedia rumantscha.
|
La Nova Ortografia Lumbarda (Noeuva Ortografia Lombarda en lumbard) è in sistem da scriver la lingua lumbarda en la sia entiritad, derivà da la ortografia milanesa, a mesadad tranter la grafia dal talian e dal franzos.
Fonetica
[modifitgar | modifitgar il code]| Grafema | Fonologia | Esempel |
|---|---|---|
| a | /a/, /ɐ/ | articioch |
| b | /b/ [1] | basell |
| c | /t͡ʃ/ avant de e, i
/k/ avant de a, o, oeu, u |
ciciarada
can |
| ch | /k/ avant de e, i e en fin da pled | chichera |
| cc | /t͡ʃ/ in fin da pled | tucc |
| d | /d/, /ð/ [1] | dent |
| e | /e/, /ɛ/[2] | temp |
| f | /f/, /θ/ | fioeul |
| g | /d͡ʒ/ avant de e, i
/g/ avant de a, o, oeu, u |
gesa
magon |
| gh | /g/ avant de e, i e en fin da pled [1] | ghell |
| gg | /d͡ʒ/ en fin da pled [1] | oeugg |
| gn | /ɲ/ | tegnì |
| h | Ø | gh'hoo |
| i | /i/ | intregh |
| j | /j/, /ʎ/ | tajà |
| l | /l/, /r/ | lassà |
| m | /m/ | mur |
| n | /n/ [3] [4]
(∅ en insaquants dialet avant de consonant) |
nigola
mont |
| o | /o/, /ɔ/, /u/ | tosa |
| oeu | /ø/, /œ/ | poeu |
| p | /p/ | pas |
| q | /k/ avant de u + vocal | quatà |
| r | /r/[5] | tera |
| s | /s/ al cumenzament da pled [6]
/z/ intravocalica o in fin da pled [6] (/ʃ/ avant de consonant, in insaquants diale) |
setàss
nas stria |
| ss | /s/ | fuss |
| sc | /ʃ/, /s/, /t͡ʃ/ - avant de e, i [6] | scernì |
| s'c | /ʃt͡ʃ/ | mes'cià |
| sg | /d͡ʒ/, /z/, /ʒ/ - avant de e, i | sgiornada |
| s'g | /ʃd͡ʒ/ | s'giafon |
| t | /t/ | tolin |
| u | /y/
/w/ despœu de <q> |
cuna
aqua |
| v | /v/ [1]
(∅ intravocalica, en insaquants dialets) |
vun
tavol |
| z | /t͡s/, /s/ al cumenzament da pled [6]
/d͡z/, /z/ intravocalica o in fin da pled [6] |
zuca
ghez |
| zz | /t͡s/, /s/ [6] | mazzà |
Notas
[modifitgar | modifitgar il code]- 1 2 3 4 5 Desonorizazzion in fin da pled
- ↑ Ø mo par ils pulrals feminin a Ocident
- ↑ In fin da pled, insaquants dialet: nasalisacziun da la vocal (can [kã]) o nasal che la va giu (can [ka]).
- ↑ /ŋ/ avant da consonant velar /k/ e /g/.
- ↑ La pœu vesser minga parnonziada in fin da pled (senter [sen'te:]).
- 1 2 3 4 5 6 /h/ en insaquants dialet