Nuorsa Sursilvauna
Quist artichel es scrit in rumauntsch puter |

La Nuorsa Sursilvauna (Bündner Oberländerschaf) es üna razza da bês-cha domesticeda originela dal chantun Grischun. Illas annedas 1980 es'la quasi svanida ed ün per ans pü tard, l’an 2007, d’eira la populaziun creschida sün intuorn 1’100 bês-chas. Adüna es'la aunch'in privel da svanir.[1] Hozindi serva la Nuorsa Sursilvauna per la chüra dals pros.[2]
Ella deriva da veglias razzas dal temp da crap, in speciel da la Nuorsa Tavetina (svanida illas annedas 1960).[2] Daspö l’an 1984 vain'la protegeda da la Fundaziun Svizra Pro Specie Rara.
Quista razza es robusta e da pitschna stattura cun ün pel alv, brün u grisch. Sia testa es fina, pitschna, lungiainta e cun pel cuort. Ils mas-chs haun grandas cornas, intaunt cha las femnas nun haun cornas u be pitschnas. Ellas paun metter sül muond duos agnels per l’an e paisan traunter 40 ed 50 kils. Ils mas-chs paun river fin a 65 kils. Hozindi vain la Nuorsa Sursilvauna tgnida per sia charn e per la chüra d’üert, eir scha diversas iniziativas emprouvan d’ augmanter la valur da sia launa.
La dmura da l’allevamaint da la Nuorsa Sursilvauna, es la Surselva, in speciel illas vschinaunchas da Medel, Tujetsch, Sumvitg e Vrin.
- Pel, Nuorsa sursilvauna
- Greg, Nuorsa sursilvauna
- Agnè, Nuorsa sursilvauna
- Launa fileda da la pel da la Nuorsa sursilvauna, culur natürel
Litteratura
[modifitgar | modifitgar il code]- Jürg Paul Müller e Florian Böhlen. Das Bündner Oberländer Schaf und seine vielfältigen Ahnen. In: tierwelt.ch, 30 da marz 2023
- Bündner Bundesmuseum. Das Tavetscher Schaf. In: www.naturmusem.gr.ch
- Bündner Oberländer Schaf. In: www.prospecierara.ch (consulte ils 21 da favrer 2026)
- Jürg Paul Müller. Die Erhaltung alter Haustierrassen: ein Beitrag zur Ku(h)tut und zur Agrobiodiversität. In: Bulletin der Naturforschenden Gesellschaft Freiburg, vol. 92, 2003, p. 61 (ISSN 0366-3256, DOI 10.5169/seals-308837, consulte ils 21 da favrer 2026)