Utilisader:Andreas/Plazzals/Croat dal Molise
Il croat dal Molise (denominaziun propria naš jezik - nossa lingua, furma adverbiala na-našu - a nossa maniera; denominaziuns talianas: croato molisano, slavisano, slavo molisano, lo slavo; croat: moliški hrvati o molizanski hrvati) è in idiom slav minoritar che sa discurra en la regiun taliana Molise, en trais vischnancas da la provinza da Campobasso. Las vischnancas ch'èn var 30 km distant da la Mar adriatica èn Acquaviva Collecroce/Živavoda-Kruč, Montemitro/Mundimitar e San Felice del Molise/Stifilić (Filič) (en passà era a Palata e a Cerritello/Čirit). Geneticamain appartegna il croat dal Molise a la gruppa dialectala štocav-icav (cun intginas caracteristicas dal čakav).
Areguard ses origin han ils perscrutaders formulà suandantas ipotesas:
- ils antenats dals Croats (Slavs) dal Molise dad oz sajan emigrà vers l'Italia davart var 5000 onns da la val dal flum Neretva tranter Croazia ed Erzegovina;
- a l'entschatta dal 16avel tschientaner sajan fugì da la Dalmazia e pli precisamain da la sbuccada dal Neretva (Reissmüller);
- ils Croats dal Molise provegnivan dals conturns da Zadar (Aranza);
- ils Croats dal Molise sajan originars da la regiun stocavo-morlacca da l'Istria meridiunala (Badurina);
- ils Croats dal Molise sajan originars da la regiun da la retroterra da Zadar a Šibenik (Hraste);
- ils Croats dal Molise sajan originars da la regiun enturn al Munt Biokovo, en la regiun da di Zabiokovlje (Muljačić).
Exepels
[modifitgar | modifitgar il code]| Rumantsch Grischun |
na-našu (Acquaviva Collecroce / Kruč) |
na-našo (Montemitro / Mundimitar) |
|---|---|---|
| Bab noss, ti che es en tschiel, | Tata naš, ka jesi na nebu, | Otac naš, ke jesi na Nebo, |
| sanctifitgà vegnia tes num; | da bi bija sfe sfeti jima tvoj, | neka se sveti ime Tvoj, |
| tes reginavel vegnia (tar nus), | da bi doša tvoj kraljar, | doješ Ti naš kralj, |
| tia veglia daventia, | da bi sa čila ono ka hoš ti, | bide činjena riča Tvoja, |
| sin terra sco en tschiel. | na nebu a zgora sfita. | kano na Nebo tako na Zemblj. |
| Noss paun da mintgadi dà a nus oz, | Daj nami naš kruh saki dan | Daj nam danas naš kruh sakoga dana, |
| ed ans perduna noss debits, | a jam nami naše duge, | odjaj nam duge naše, |
| sco era nus perdunain a noss debiturs. | kaka mi hi jamivama drugimi. | kako mi hi odjamamo drugimi. |
| E n'ans maina betg en empruvament, | A nomo nasa čit past na tendacijunu, | Nemo nas čini past na grihe, |
| ma spendra nus dal mal. | ma zdriš nasa do zlo. | ma zdriši nas do zla. |
| Amen. | Amen. | Semaj bilo. |