Wikipedia:Pagina principala

Ord Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Bainvegni tar la Vichipedia rumantscha,
l'enciclopedia libra a la quala mintgin po contribuir – ils emprims pass èn fitg simpels!
Oz è mardi, ils 19 da schaner 2021
e nus avain actualmain 3’709 artitgels.


Artitgel da l’emna
Charlemagne Louvre OA8260 n1.jpg

Carl il Grond (latin Carolus Magnus u Karolus Magnus, franzos ed englais Charlemagne; * probablamain ils 2 d’avrigl 747 u 748; † 28 da schaner 814 ad Aachen) è stà da l’onn 768 fin il 814 retg dal Reginavel dals Francs (fin il 771 ensemen cun ses frar Karlmann). Ils 25 da december da l’onn 800 ha el obtegnì sco emprim regent da l’Europa Occidentala dapi l’antica la dignitad imperiala; quella è uschia vegnida renovada e dueva furmar in impurtant element en l’istorgia europeica dal temp medieval e dal temp modern tempriv. Carl il Grond era il biadi da l’administratur Karl Martell ed è stà il pli impurtant regent or da la famiglia dals Carolings. Durant ses temp da regenza ha il Reginavel dals Francs cuntanschì la pli gronda extensiun e pussanza.

A Carl èsi reussì da segirar sia pussanza entaifer il Reginavel dal Francs e d’extender quel considerablamain en rom da pliras campagnas militaras. Cun vehemenza tut speziala èn vegnidas manadas las Guerras dals Saxons ch’han durà cun interrupziuns dal 772 fin il 804. La finamira da quellas ha furmà la submissiun e cristianisaziun sfurzada dals Saxons. Carl è er intervegnì en l’Italia ed ha conquistà il 774 il Reginavel dals Langobards. La campagna militara dal 778 drizzada cunter ils Maurs en la Spagna dal Nord ha percunter fatg naufragi.



Maletg da l’emna

Australasian Gannet (Morus serrator) in flight, from above.jpg

Ina sula australasiatica (Morus serrator) sur il mar sper Auckland en la Nova Zelanda.

Foto: Avenue



Davart Vichipedia

Vichipedia è in'enciclopedia online, cooperativa e gratuita. Disponibla en passa 280 linguas, tracta Vichipedia temas tipics per enciclopedias, ma era tals preschents en almanacs, lexicons geografics e publicaziuns spezialisadas. Vichipedia è libramain modifitgabla, vul dir che mintgin po contribuir als artitgels gia existents u crear novs. Mintga cuntegn vegn publitgà sut la licenza Creative Commons CC-BY-SA e po perquai vegnì copià e reutilisà sch'ils cundiziuns da la licenza vegnan observadas.


Participaziun

Vuls ta participar?

Legia las pretensiuns minimalas per artitgels; la registraziun è recumandada ma betg obligatorica.

Vuls empruvar? Has basegn d'agid?

Legia las instrucziuns u tschenta ina dumonda en la pinta.

Gida a scriver e meglierar

ils artitgels che mintga Vichipedia duai aver.
ils 100 artitgels vitals.


Projects accumpagnants
Commons
Wikisource
Wikisource
Collecziun da texts rumantschs sin il Wikisource multiling
Wikisource
Wikisource
Collecziun da texts rumantschs sin il Wikisource talian
Wikibooks
Wikibooks
Cudeschs
Wikispecies
Wikispecies
Inventari da spezias
Meta-Wiki
Meta-Wiki
Coordinaziun tranter tut ils projects da Wikimedia
Translatewiki
Translatewiki
Translaziun da l'interfatscha d'utilisader per rumantsch
Wikidata
Wikidata
Banca da datas universala