Wikipedia:Pagina principala

Ord Wikipedia
Midar tar: navigaziun, tschertga
Bainvegni tar la Vichipedia rumantscha,
l'enciclopedia libra a la quala mintgin po contribuir – ils emprims pass èn fitg simpels!
Oz è glindesdi, ils 22 da favrer 2016
e nus avain actualmain 3,280 artitgels.
Artitgel da l’emna
Fraxinus excelsior 001.jpg

Il fraissen cumin (u be fraissen) è ina spezia da planta ch’è da chasa en l’Europa. Cun in autezza da radund 40 meters tutga ella tar las pli autas plantas da feglia europeicas. La planta è savens da chattar en cuminanza cun il fau. Quel sviluppescha però ina gronda forza da concurrenza, uschia ch’il fraissen cumpara en grond dumber surtut en territoris ch’èn per il fau u memia bletschs (terrens umids) u memia sitgs (terren da chaltschina).

Pervi da l’auta qualitad dal lain vegn il fraissen attribuì als lains da feglia prezius. Suenter il fau ed il ruver furma el il pli impurtant lain da diever entaifer las plantas da feglia da l’Europa Centrala. Lain da fraissen vegn surtut duvrà là nua ch’è dumandada ina fitg auta stabilitad ed elasticitad (p.ex. monis da guaffens, urdains da sport u parts da furmas da storscher).

Dapi la mesadad dals onns 1990 vegn il fraissen smanatschà d’ina muria ch’è l’emprim cumparida en la Pologna e ch’è entant sa derasada en vastas parts da l’Europa; quella vegn chaschunada d’in bulieu da la secziun ascomicota (Chalara fraxinea).

Il fraissen cuntanscha in’autezza da fin a 40 meters ed in diameter dal bist da dus meters. Suenter 100 onns ha el en media in’autezza da 30 meters ed in diameter a l’autezza dal pèz da 30 fin 40 centimeters. La vegliadetgna maximala munta a ca. 250 fin 300 onns.


Maletg da l’emna

Kazakhs.jpg

Bostgers en il reservat da Markakol en las montagnas altaics.

Foto: Dmitry A. Mottl

Davart Vichipedia

Vichipedia è in'enciclopedia online, cooperativa e gratuita. Disponibla en passa 280 linguas, tracta Vichipedia temas tipics per enciclopedias, ma era tals preschents en almanacs, lexicons geografics e publicaziuns spezialisadas. Vichipedia è libramain modifitgabla, vul dir che mintgin po contribuir als artitgels gia existents u crear novs. Mintga cuntegn vegn publitgà sut la licenza Creative Commons CC-BY-SA e po perquai vegnì copià e reutilisà sch'ils cundiziuns da la licenza vegnan observadas.

Participaziun

Vuls ta participar?

Legia las reglas fundamentalas da nossa enciclopedia e resguarda la wikiquette; la registraziun è recumandada ma betg obligatorica.

Vuls empruvar?

Legia co ins lantscha in artitgel e modifitgescha la pagina d'emprovas.

Has basegn d'agid?

Legia las instrucziuns u tschenta ina dumonda en la pinta.

Gida a scriver e meglierar

ils artitgels che mintga Vichipedia duai aver.
ils 100 artitgels vitals.
Projects accumpagnants
Meta-Wiki
Meta-Wiki
Coordination de tous les projets
Commons
Wiktionnaire
Wiktionnaire
Dictionnaire universel
Wikinews
Wikinews
Actualités libres
Wikibooks
Wikibooks
Livres et textes didactiques
Wikiquote
Wikiquote
Recueil de citations
Wikisource
Wikisource
Bibliothèque universelle
Wikiversité
Wikiversité
Communauté pédagogique libre
Wikivoyage
Wikivoyage
Guide de voyage libre
Wikispecies
Wikispecies
Inventaire du vivant
Wikidata
Wikidata
Base de connaissance libre