Ollanda

Ord Wikipedia
Midar tar: navigaziun, tschertga

Ollanda
Holland

Las provinzas Ollanda dal Nord ed Ollanda dal Sid aifer ils Pajais Bass

Surfatscha 7510,26 km² (da quai terra: 5485,72 km²)
Populaziun 6'259'901[1] (1141/km²)
Linguas Neerlandais
(Dialects ollandais: vesair dialects da l'Ollanda dal Nord)

L'Ollanda (neerlandais Holland) è ina cuntrada en il vest dals Pajais Bass ch'è actualmain dividida en las provinzas Ollanda dal Nord ed Ollanda dal Sid. Las duas provinzas n'èn dentant cumplettamain congruentas cun la cuntrada Ollanda. Uschia ha la vischnanca da Woerden pliras giadas midà provinza (tranter l'Ollanda dal Sid ed Utrecht) ed appartegna uss a la provinza d'Utrecht. In ulteriur exempel è la vischnanca da Vianen, che fin il 2002 faschava part da l'Ollanda dal Sid e giascha uss en la provinza d'Utrecht. Ils 30 da november 2011 dumbravan las duas provinzas ensemen 6'259'901 abitants[1] sin ina surfatscha da 5485,72 km²; quai che resulta en ina spessezza da la populaziun da 1141 abitants per km².

Cuntegn

[modifitgar] Num

Ins vesa be raramain in camiun cun scrit si «Nederland» (Pajais Bass)

Il num deriva probablamain da Holtland u Holdland che munta «pajais da lain» u «pajais da guaud». En il 9avel tschientaner vegn numnà ina cuntrada da quel num, la posiziun da la qual n'è betg enconuschenta. Eventualmain era quai il num da las terrens da turba sin omaduas varts da la sbuccada dal flum Oude Rijn («Rain vegl»). Plinius il Vegl (23–79 s. C.) referiva a questa cuntrada sco la terra tranter Helium ed Flevo («inter Helinium ac Flevum»), dus roms dal Rain dals quals l'emprim sbuccava sper Den Briel en la Maas ed il segund en «ils lais dal nord».[2] El daventa lu il num da la cuntrada circa horas Rheni (Rijnland). Davent da qua ha cont Floris I cuntanschì d'extender ses domini vers nord. Las funtaunas las pli veglias refereschan a quest contadi che n'è betg definì exactamain sco Frisia en il vest da la Vlie. Fin l'onn 1101 menziunan las funtaunas ils conts da Frisia, ma en qual onn survegn Floris II in surnum; el vegn numnà sco Florentius comes de Hollant, cont d'Ollanda, cunquai ch'il num è passa sin l'entir contadi.

Il num vegn ordaifer il Pajais Bass savens duvrà sco metonimia per sa referir a l'entir pajais, era sche quai n'è betg correct. Questa furma da pars pro toto vegn mintgatant era duvrà en il Pajais Bass.[3] En intginas provinzas manegian ins cun Holland be las parts dals Pajais Bass che sa chattan ordaifer l'atgna provinza; en autras provinzas sa referesch'ins cun Holland al vest dals Pajais Bass. La denominaziun «Ollandais» per in abitant dal Pajais Bass en general è per blers Nederlanders in affrunt.

Il Pledari Grond porscha tant Ollanda che Pajais Bass sco num dal pajais. Sco adjectiv chatt'ins neerlandais (da nederlands; equivalents datti era per franzos, talian, euv.) ed ollandais. Il davos è però commentà cun «pop[ular] per: dals Pajais bass» e damai reservà a la lingua da mintgadi. Per ils abitants datti dentant be la translaziun Ollandais.

[modifitgar] Geografia

L'Ollanda sa chatta en il vest dals Pajais Bass e vegn delimitada da la Mar dal Nord en il vest, Zeeland e Brabant dal Nord en il sid e Gelderland, Utrecht, Flevoland e l'IJsselmeer en l'ost. Il Rain e la Maas sbuccan en l'Ollanda en la Mar dal Nord ed i dat ulteriurs flums, lais e regiuns umidas. L'Ollanda vegn protegida da la mar entras ina lingia da dunas da costa, interrut dad intgins cuntschets. La pli gronda part da la terra consista da terren da turba (polder) e giascha sut la surfatscha da la mar. Il punct il pli bass da l'Ollanda sa chatta actualmain en il Zuidplaspolder, numnadamain 6,76 meter sut NAP (livel da mar d'Amsterdam). Per evitar che l'Ollanda vegnia inundada è ina drenascha cuntinuada necessaria. En il passà han ins fatg quai cun l'agid da mulins da vent ch'eran uschè numerusas (e l'èn en tschertas vischnancas anc oz) che il mulin da vent è daventà in simbol per l'Ollanda. L'Ollanda ha ina surfatscha da 7510,26 km²; da quai èn 5485,72 km² (73%) terren e 2024,54 km² (27%) auas. La surfatscha totala munta a var 18% dal territori dals Pajais Bass. Las citads las pli impurtantas èn Amsterdam, Rotterdam e Den Haag. Amsterdam è la chapitala furmala ed il center finanzial dals Pajais Bass. Il port da Rotterdam è il pli grond en l'Europa ed in dals pli gronds dal mund. A Den Haag sa chatta la sedia da la regenza. Ensemen cun Utrecht ed autras vischnancas pli pitschnas furman questas citads l'aglomeraziun Randstad, ina da las regiuns da l'Europa cun la pli auta spessezza da la populaziun.

[modifitgar] Citdas principalas

Tabella da citads en l'Ollanda cun passa 100'000 abitants (ils 30 da november 2011):[4]

Nr. Citad Dumber d'abitants (+ aglomeraziun) Provinza
1 Amsterdam 789'427 (1'081'214) Flag North-Holland, Netherlands.svg Ollanda dal Nord
2 Rotterdam 616'192 (1'009'387) Flag Zuid-Holland.svg Ollanda dal Sid
3 Den Haag 501'174 (646'308) Flag Zuid-Holland.svg Ollanda dal Sid
4 Haarlem 151'831 (200'087) Flag North-Holland, Netherlands.svg Ollanda dal Nord
5 Zoetermeer 122'315 Flag Zuid-Holland.svg Ollanda dal Sid
6 Dordrecht 118'900 (237'319) Flag Zuid-Holland.svg Ollanda dal Sid
7 Leiden 118'701 (254'970) Flag Zuid-Holland.svg Ollanda dal Sid

[modifitgar] Referenzas

  1. 1.0 1.1 [1] Statline CBS: Svilup da la populaziun per mais
  2. [2] Pliny the Elder, The Natural History (eds. John Bostock, M.D., F.R.S., H.T. Riley, Esq., B.A.)
  3. [3], Van Dale's Woordenboek Hedendaags Nederlands
  4. CBS Statline
Utensils persunals
Tip da pagina

Variantas
Questa pagina
Acziuns
Navigaziun
Stampar/exportar
Utensils
En autras linguas