Utilisader:MeLis Adragun/Cudeschs/Heidi/Introducziun

Ils dus cudeschs d'uffants ‹Heidis Lehr- und Wanderjahre› e ‹Heidi kann brauchen, was es gelernt hat› ha l'autura svizra Johanna Spyri (1827–1901) edì ils onns 1880 e 1881. Gia paucs onns suenter lur emprima publicaziun èn quels avanzads ad in success mundial ed oz tutgan els tar ils pli enconuschents cudeschs d'uffants insumma. Cun si'ovra ha l'autura bain contribuì a derasar in maletg in pau romantic ed idealisant da la Svizra. Ma a medem temp sa tracti d'in raquint davart amicizia, fidanza e curaschi che n'ha pers nagut da ses scharm.

Gia baud han ins cumenzà ad edir ils dus raquints ensemen en in tom (sco roman en duas parts). En rumantsch existan versiuns – per part adattadas – en ladin (Otto Töndury, 1931; Wilhelm Vital, 1966) e sursilvan (Margreta Caduff-Collemberg, 1933: ‹Igl affon dils cuolms grischuns›). Plinavant ha la Lia Rumantscha edì adattaziuns per la tribuna en divers idioms (1943/44, tenor Josef Berger). L'ediziun en rumantsch grischun sa basa sin il text original dal 1880/81 (senza scursanidas) e cumpiglia ils suandants chapitels:

Ils onns d'emprender e da viagiar da Heidi

Siador tar l'Alpöhi
Tar il non
Sin pastgira
Tar la nona
I vegn ina visita e suenter anc ina cun dapli consequenzas
In nov chapitel e da tuttas sorts novas chaussas
La signurina Rottenmeier ha in di inquiet
En chasa Sesemann regna gronda inquietezza
Il patrun-chasa auda en sia chasa da tuttas sorts ch'el n'aveva anc mai udì
Ina tatta
Heidi prenda tiers d'ina vart e prenda giu da l'autra
En chasa Sesemann hai spierts
Ina saira da stad si vers l'alp
La dumengia, cur che sunan ils zains

Heidi po trair a niz quai ch'ella ha emprendì

Preparaziuns da viadi
Ina visita si d'alp
Ina remuneraziun
L'enviern en il Dörfli
L'enviern cuntinuescha anc
Ils amis lontans sa fan sentir
Co ch'i cuntinuescha si d'alp
I capita ina chaussa nunspetgada
I vegn prendì cumià, ma sperond da sa revair

La versiun preschenta dal cudesch è vegnida preparada per la stampa il mars 2021. Maletg da cuverta: Jessie Willcox Smith (1863–1935). Ulteriurs cudeschs da Vichipedia pronts per telechargiar sco e-book u per empustar sco cudesch stampà èn da chattar sut: https://rm.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Cudeschs.

Tar questa publicaziun exista in dossier tematic cun material accumpagnant (infurmaziuns davart l'autura, resumaziun e.a.). P.pl. endatar en la lingia d'adressa dal navigatur: bit.ly/3jox7N0.