Wikipedia:Pagina principala

Ord Wikipedia
(renvià da Pagina principala)
Jump to navigation Jump to search
Bainvegni tar la Vichipedia rumantscha,
l'enciclopedia libra a la quala mintgin po contribuir – ils emprims pass èn fitg simpels!
Oz è mesemna, ils 4 d'avust 2021
e nus avain actualmain 3’719 artitgels.


Artitgel da l’emna
Terminam os Jogos Olímpicos Rio 2016 (29040726262).jpg

Gieus olimpics è la noziun collectiva per ils gieus olimpics (da stad) ed ils gieus olimpics d’enviern, occurrenzas da sport cun participaziun da tut il mund ch’han mintgamai lieu en in interval da quatter onns. Il term deriva dal grec vegl τὰ Ὀλύμπια ta Olýmpia (‹ils gieus olimpics›), grec nov ολυμπιακοί αγώνες olymbiakí agónes (‹concurrenzas olimpicas›). Tar ils gieus olimpics sa mesiran atlets e squadras da numerusas disciplinas in cunter l’auter. Organisads vegnan els dal Comité olimpic internaziunal (IOC). L’interval tranter ils gieus vegn numnà ολυμπιάδα olymbiada (‹olimpiada›).

Il num deriva dal lieu d’occurrenza dal gieus antics Olympia, situà en il nordvest da la Peninsla Peloponnes. L’origin e declin da quels è stà collià cun il temp da fluriziun da la Veglia Grezia sco pussanza politica e culturala. La decisiun d’introducir ils gieus olimpics dal temp modern è vegnida prendida l'onn 1894, e quai sin iniziativa da Pierre de Coubertin. Sco ‹inscunter da la giuventetgna dal mund› duevan quels pussibilitar da sa mesirar a moda sportiva e promover la chapientscha tranter ils pievels. Dapi il 1896 han lieu mintga quatter onns gieus olimpics da stad e dapi il 1924 mintga quatter onns gieus olimpics d’enviern. Dapi il 1994 alterneschan ils gieus d’enviern e da stad en in ritmus da dus onns.

L’IOC surpiglia er il patrunadi dals paralimpics, ils cumbats dals sportists impedids, dals Deaflympics, Special Olympics e dals World Games per disciplinas betg olimpicas. Ultra da quai existan dapi il 2010 ils gieus olimpics da la giuventetgna cun participants tranter 14 e 18 onns.



Maletg da l’emna

Basel bei Nacht 02.jpg

Sunatibas a la festa naziunala a Basilea l'onn 2011.

Foto: Luca-bs



Davart Vichipedia

Vichipedia è in'enciclopedia online, cooperativa e gratuita. Disponibla en passa 280 linguas, tracta Vichipedia temas tipics per enciclopedias, ma era tals preschents en almanacs, lexicons geografics e publicaziuns spezialisadas. Vichipedia è libramain modifitgabla, vul dir che mintgin po contribuir als artitgels gia existents u crear novs. Mintga cuntegn vegn publitgà sut la licenza Creative Commons CC-BY-SA e po perquai vegnì copià e reutilisà sch'ils cundiziuns da la licenza vegnan observadas.


Participaziun

Vuls ta participar?

Legia las pretensiuns minimalas per artitgels; la registraziun è recumandada ma betg obligatorica.

Vuls empruvar? Has basegn d'agid?

Legia las instrucziuns u tschenta ina dumonda en la pinta.

Gida a scriver e meglierar

ils artitgels che mintga Vichipedia duai aver.
ils 100 artitgels vitals.


Projects accumpagnants
Commons
Wikisource
Wikisource
Collecziun da texts rumantschs sin il Wikisource multiling
Wikisource
Wikisource
Collecziun da texts rumantschs sin il Wikisource talian
Wikibooks
Wikibooks
Cudeschs
Wikispecies
Wikispecies
Inventari da spezias
Meta-Wiki
Meta-Wiki
Coordinaziun tranter tut ils projects da Wikimedia
Translatewiki
Translatewiki
Translaziun da l'interfatscha d'utilisader per rumantsch
Wikidata
Wikidata
Banca da datas universala