Italia

Ord la Wikipedia

Midar tar: navigaziun, tschertga
Repubblica Italiana
Republica taliana
Flag of Italy.svg
Italy-Emblem.svg
Lingua uffiziala talian e linguas uffizialas regiunalas
Chapitala Roma
Furma da stadi Republica parlamentara
Schef da stadi Giorgio Napolitano (president dal stadi)
Schef da la regenza Silvio Berlusconi (primminister)
Surfatscha 301.338 km²
Abitants 60.054.511
Spessezza da la populaziun 199,3 abitants per km²
Munaida Euro (€)[1]
Imni naziunal Fratelli d'Italia
Di da festa naziunala 25 d'avrigl, 2 da zercladur
Zona d'urari UTC+1 MEZ
UTC+2 MESZ (da mars fin october)
Numer da l'auto I
TLD d'internet .it
Preselecziun +39
EU location ITA.png
It-map.jpg
Satellite image of Italy in March 2003.jpg

L'Italia è in pajais da l'Europa meridiunala. Sia chapitala è Roma.

La lingua uffiziala è il talian. Stadi cunfinants èn la Frantscha, la Svizra, l'Austria, la Slovenia sco era la Croazia sur in cunfin maritim e las enclavas San Marino e la citad dal Vatican (a Roma). Tar l'Italia s'audan las inslas Sicilia, Sardegna ed Elba.

L'Italia è enconuschenta per sia cuschina, artitgels da moda e da designers, industria textila, architectura, autos, ballape, perscrutaziun, films, musica e destinaziuns turisticas. L'Italia odierna era en l'antica lieu da partenza dal imperi roman cun Roma sco chapitala. L'Italia è era il lieu da partenza da la renaschientscha e dal risorgimento.

Cuntegn

[editar] Geografia

L'Italia è situada sin la peninsla apennin, che regorda a la furma d'in stival. Per lung da la peninsla schain las muntognas dal apennin. En il nord s'auda ina part da las alps tar l'Italia. Lung la riva occidentala è la Riviera taliana en la Liguria, la Riviera etrusca en la Toscana sco era il Golf da Napoli en la campagna. La riva orientala vegn numnada da Triest fin al Gargano en il nord da la Puglia sco riva adriatica.

Mont Blanc de Courmayeur

Ils flums ils pli lungs èn il Po, Etsch, Arno e Tiber. Ils pli gronds lais da l'Italia èn: Lai da Garda, Lago Maggiore e Lai da Com en l'Italia dal nord sco ils lais "Lago di Bolsena" e "Lago Trasimeno" en l'Italia centrala. Sper il Vesuv statan sin il territori talian dus auter vulcans enconuschents: l'Ätna ed il Stromboli (ed auters pitschen sin la Sicilia). Sper la chapitala Roma èn la citads impurtantas Milano, Napoli, Genua, Turin, Venezia, Bologna, Firenza, Bari, Catania e Palermo. La pli auta muntogna da l'Italia è il Mont Blanc cun 4.808 m.s.m.

[editar] Populaziun

L'Italia ha ina populaziun da 58.679.441 ed è cunquai sin il plaz 22, entaifer l'uniun europeica sa chatta l'Italia davos la Germania, la Frantscha e l'Engalterra sin plaz 4. 67% dals talians vivan en citads (pil pli en il nord). Oravant tut durant ils onns 1950 fin 1960 hai da ina gronda tendenza da midar lieu da viver en ina citad. Dapi ils onns 1980 s'ha la direcziun midada en favur da lieus en l'aglomeraziun.

[editar] Citads - abitants

Bergamo

Roma - 2.553.873

Milano- 1.299.439

Napoli- 995.171

Turin - 902.255

Palermo - 675.277

Genua - 605.084

Bologna - 374.425

Firenza- 368.059

Bari - 328.458

Catania - 305.773

Venezia- 271.251

Verona - 259.068

Messina - 247.592

Padua - 210.821

Trieste - 207.069

Tarent - 199.012

Brescia - 192.164

Reggio di Calabria - 183.041

Prato - 180.674

Modena - 180.110

Parma - 174.471

Cagliari - 161.465

Perugia - 157.842

Livorno - 155.986

Reggio nell'Emilia - 155.191

Foggia - 154.780

Ravenna - 146.989

Salerno - 135.818

Rimini - 134.700

Ferrara - 131.907

Sassari - 124.929

Siracusa - 123.332

Pescara - 122.577

Monza - 122.263

Bergamo - 116.510

Vicenza - 113.483

Latina - 111.946

Forlì - 111.495

Trento - 110.142

Terni - 108.999

Giugliano in Campania - 105.951

Novara - 102.746

Ancona - 101.797

provinzas

Milano- 3.839.216

Roma - 3.807.992

Napoli- 3.092.859

Turin - 2.236.941

Bari - 1.594.109

Palermo - 1.239.272

Brescia - 1.169.259

Salerno - 1.089.770

Catania - 1.071.883

Bergamo - 1.022.428

citads cun lur aglomeraziuns

Milano 6.600.000

Napoli 4.500.000

Roma 3.800.000

Turin 1.700.000

Palermo 1.024.000

Firenza 1.000.000

Genua 1.000.000

[editar] Religiun

Cun 80.2% catolics e 16.2% senza confessiun è l'Italia in stadi fitg catolic. Be 3.6% da la populaziun èn d'autras religiuns, da quels 231.226 "Zeugen Jehovas" e ca. 35.000 gidieus, sco era protestants e muslims (ca. 1 milliun). La baselgia catolica e tradiziunalmain fitg pussanta en l'Italia, quai che sa mussa en il dumber aut da plevons (25.823) e cardinals (38)

[editar] Aspectativa da vita

L'Italia ha ina da las pli autas aspectativas da vita dal mund. Umens (78) e dunnas (83). Radund 19% dals talians èn sur 65 onns. Cunquai èn ils talians in dals pievels che viva il pli ditg sin il mund. Sco motivs vegnan savens numnads la cuschina cun ieli vegetal e pesch.

[editar] Linguas

Sper la lingua uffizial talian dat i anc linguas regiunalas. Tudestg e ladin dolomitan en il tirol dal sid, franzos en la Val d'Aosta, e slovenic en las provinzas Triest, Udin, Gurizza. Sper quellas dat i minoritads linguisticas protegidas: alban, catalan, grec, croat, franco-provenzal, furlan, zimbric, occitan e sardic.

[editar] Note

  1. A Campione d'Italia pajan ins cun il Franc svizzer.


Utensils persunals
En auteras linguas