Lingua occitana

Ord la Wikipedia

Midar tar: navigaziun, tschertga

L'occitan (occ. occitan) u lingua d'oc (lenga d'òc) è ina lingua romana.

L'occitan u lingua d'oc, della maniera da dischair "gea" en l'Edad media (ozendi sa scriva anc "oc" ma sa di /o/ u "oc-be" /obbé/, che equival a "gebain") sa discurra en curanta dus departaments franzos, ina val da Spagna (la Val d'Aran) e tredesch vals talianas (Val Varacha, Val Estura, Val Maira....)

La populaziun da quellas regiuns è da pli da 17 miliuns da persunas, ma tuttas n'èn betg d'oc: funccionaris franzos, inmigrads, etc.... Pur la maioranza dal pievel na discurra betg pli la lingua. La revista franzosa "Courrier International" considera che nel territori franzos anc 3,6 miliuns de persunas enconuschan la lingua. I fa basegn da cuntar anc insaquants trais tschients mil burgais talians e set mil burgais spagnols.

Sondaschems pareschìs l'onn 2007 inditgan che la davosa regiun nua che la lingua è anc discurrida da ina maioranza dal pievel è l'Auvergna (setanta per tschient). En Provenza i dat numai 100 000 persunas che discurran anc la lingua, main en Languedoc e Aquitaine, e la trasmissiun familiala è squasi arrestada en Midi-Pyrénées.

[editar] Exempels

Rumantsch
Las diferentschas graficas enter las duas linguas èn impurtontas e nascundan la parentà reala.

Occitan pruvensal
Li diferencio grafico entre li dos lengo soun impourtanto e escoundon la parenta realo. (grafia mistralenca)

Li diferéncias graficas entre lis dos lengas son importantas e escondon la parentat reala. (grafia classica)

Occitan d'Auvergna
Las diferéncias graficas entre las duas lengas son importantas e escoundon la parentat reala.

Occitan de Gascugna
Las diferéncias graficas enter las duas lengas que son importantas e qu'esconen la parentat reau.


Rumantsch
I fa basegn ch'il gal chante ina chansun mintga damaun.

Provençau
Fau que lo gau cante una cançon cade matin.

Auvernhat
Chau que lou jial chante ina chançou cado mati.

Gascon
Que cau que lo poth e cante ua cançon cada maitin.

Oc dagli Alps
Chau que lo jal chante una chançon chasque matin.

Ins vescha pia che nel sistem classic "o" sa pronunza /u/, ed i fa basegn da scriver in accent grafic "ò" per pudair prononzar /o/. En ils dus sistems grafics occitans, "ch" sa pronunza ca en Rumantsch. Sa veda uschè che il Lemusin, l'Auvergnat e l'Aupenc fan "ch" sco ils Ladins, e che il Gascun, il Lengadussian ed il Pruvensal fan "c" sco ils Sursilvans, Sutsilvans e Surmirans.

Utensils persunals